Vì sao người mắc tiểu đường dễ bị vết thương lâu lành? Nguyên nhân và cách phòng ngừa

Đái tháo đường là một bệnh mạn tính ảnh hưởng đến hàng triệu người trên thế giới. Bên cạnh các biến chứng tim mạch, thận và mắt, vết thương lâu lành là một trong những vấn đề thường gặp ở người mắc bệnh. Những vết trầy xước hoặc vết cắt nhỏ nếu không được chăm sóc đúng cách có thể kéo dài nhiều tuần, thậm chí tiến triển thành loét, nhiễm trùng và trong trường hợp nặng có thể dẫn đến cắt cụt chi.

Hiểu rõ nguyên nhân khiến vết thương chậm lành sẽ giúp người bệnh chủ động phòng ngừa và chăm sóc đúng cách, giảm nguy cơ biến chứng.

Vì sao người mắc tiểu đường dễ bị vết thương lâu lành?

1. Đường huyết cao làm cản trở quá trình lành vết thương

Khi lượng đường trong máu tăng cao kéo dài, cơ thể gặp khó khăn trong việc sửa chữa các mô bị tổn thương.

Đường huyết không được kiểm soát tốt có thể:

• Làm chậm quá trình hình thành mô mới.
• Giảm tổng hợp collagen.
• Kéo dài giai đoạn viêm của vết thương.
• Làm chậm quá trình tái tạo da.

Đây là nguyên nhân quan trọng khiến vết thương ở người đái tháo đường lâu lành hơn người khỏe mạnh.

2. Giảm lưu thông máu

Đái tháo đường có thể gây tổn thương mạch máu, đặc biệt là các mạch máu nhỏ ở tay và chân.

Khi tuần hoàn máu giảm:

• Oxy và dưỡng chất đến vết thương ít hơn.
• Quá trình tái tạo mô bị chậm.
• Khả năng chống nhiễm trùng giảm.

Đây cũng là lý do các vết thương ở bàn chân thường lâu hồi phục.

3. Tổn thương thần kinh ngoại biên

Biến chứng thần kinh do đái tháo đường khiến người bệnh:

• Giảm cảm giác đau.
• Khó nhận biết khi bị trầy xước, bỏng hoặc dị vật đâm vào chân.
• Tiếp tục đi lại hoặc tỳ đè lên vùng tổn thương mà không hay biết.

Vết thương vì thế dễ trở nên nghiêm trọng trước khi được phát hiện.

4. Hệ miễn dịch hoạt động kém hiệu quả

Đường huyết cao làm suy giảm chức năng của các tế bào miễn dịch.

Điều này khiến cơ thể:

• Khó tiêu diệt vi khuẩn.
• Dễ bị nhiễm trùng.
• Mất nhiều thời gian hơn để hồi phục sau tổn thương.

5. Tăng nguy cơ nhiễm trùng

Vi khuẩn phát triển thuận lợi trong môi trường có đường huyết cao.

Nếu vết thương bị nhiễm trùng:

• Quá trình lành thương càng kéo dài.
• Nguy cơ hình thành ổ mủ hoặc hoại tử tăng.
• Có thể phải nhập viện để điều trị.

6. Da khô và dễ nứt nẻ

Người mắc đái tháo đường thường bị:

• Da khô.
• Giảm tiết mồ hôi.
• Nứt gót chân.
• Nứt da bàn chân.

Những vết nứt nhỏ này có thể trở thành "cửa ngõ" để vi khuẩn xâm nhập.

7. Các bệnh lý đi kèm

Nhiều người mắc đái tháo đường đồng thời có:

• Bệnh động mạch ngoại biên.
• Tăng huyết áp.
• Suy thận.
• Rối loạn mỡ máu.

Các bệnh lý này góp phần làm giảm khả năng hồi phục của vết thương.

Những vị trí dễ bị vết thương lâu lành

Ở người đái tháo đường, các vị trí thường gặp gồm:

• Bàn chân.
• Ngón chân.
• Gót chân.
• Mắt cá chân.
• Cẳng chân.

Đây cũng là những khu vực dễ hình thành loét bàn chân đái tháo đường.

Dấu hiệu cảnh báo vết thương lâu lành

Người bệnh cần chú ý nếu vết thương có các biểu hiện:

• Không cải thiện sau nhiều ngày chăm sóc.
• Đỏ, sưng hoặc đau tăng.
• Chảy dịch hoặc mủ.
• Có mùi hôi.
• Da quanh vết thương đổi màu.
• Xuất hiện mô đen hoặc hoại tử.
• Sốt hoặc mệt mỏi.

Những dấu hiệu này có thể gợi ý tình trạng nhiễm trùng hoặc biến chứng.

Cách giúp vết thương mau hồi phục ở người tiểu đường

1. Kiểm soát đường huyết tốt

Đây là yếu tố quan trọng nhất.

Người bệnh cần:

• Dùng thuốc đúng chỉ định.
• Tuân thủ chế độ ăn.
• Theo dõi đường huyết định kỳ.
• Tái khám theo lịch hẹn.

2. Chăm sóc vết thương đúng cách

• Rửa tay trước khi chăm sóc.
• Làm sạch vết thương theo hướng dẫn của nhân viên y tế.
• Thay băng đúng thời điểm.
• Giữ vết thương sạch và được bảo vệ phù hợp.

Không tự ý sử dụng thuốc bôi hoặc các sản phẩm không rõ nguồn gốc.

3. Kiểm tra bàn chân mỗi ngày

Người mắc đái tháo đường nên:

• Quan sát lòng bàn chân, kẽ ngón chân và gót chân.
• Tìm các dấu hiệu trầy xước, phồng rộp hoặc nứt da.
• Nhờ người thân hỗ trợ nếu khó tự kiểm tra.

4. Mang giày dép phù hợp

Nên:

• Chọn giày vừa chân.
• Mang tất sạch.
• Không đi chân trần, kể cả trong nhà.

Điều này giúp giảm nguy cơ chấn thương ở bàn chân.

5. Bổ sung dinh dưỡng hợp lý

Chế độ ăn nên cung cấp đủ:

• Protein.
• Vitamin C.
• Vitamin A.
• Kẽm.

Đồng thời cần kiểm soát lượng carbohydrate theo hướng dẫn của bác sĩ hoặc chuyên gia dinh dưỡng.

6. Không hút thuốc lá

Hút thuốc làm giảm lưu lượng máu đến các chi, cản trở quá trình lành thương và tăng nguy cơ biến chứng.

Khi nào cần đến bệnh viện?

Người bệnh nên đi khám ngay nếu:

• Vết thương không cải thiện sau vài ngày hoặc có xu hướng nặng hơn.
• Có dấu hiệu nhiễm trùng như sưng, nóng, đỏ, đau tăng, chảy mủ hoặc mùi hôi.
• Vết thương sâu hoặc chảy máu nhiều.
• Da chuyển màu tím hoặc đen.
• Có sốt hoặc rét run.

Những sai lầm cần tránh

Không nên:

• Tự ý cắt bỏ mô chết.
• Đắp lá cây hoặc mẹo dân gian lên vết thương.
• Tự dùng kháng sinh khi chưa có chỉ định.
• Đi chân trần.
• Bỏ qua các vết trầy xước nhỏ ở bàn chân.

Câu hỏi thường gặp

Người mắc tiểu đường có phải vết thương nào cũng lâu lành?

Không. Nếu đường huyết được kiểm soát tốt và vết thương được chăm sóc đúng cách, nhiều vết thương nhỏ vẫn có thể hồi phục bình thường.

Người bị tiểu đường nên kiểm tra bàn chân bao lâu một lần?

Nên kiểm tra bàn chân mỗi ngày, đặc biệt nếu đã có biến chứng thần kinh hoặc bệnh mạch máu ngoại biên.

Vết thương nhỏ có cần đi khám không?

Nếu vết thương không cải thiện sau vài ngày, xuất hiện dấu hiệu nhiễm trùng hoặc người bệnh có nguy cơ cao (như mất cảm giác ở bàn chân), nên đến cơ sở y tế để được đánh giá.

Người mắc đái tháo đường dễ bị vết thương lâu lành do đường huyết cao, giảm tuần hoàn máu, tổn thương thần kinh, suy giảm miễn dịch và tăng nguy cơ nhiễm trùng. Việc kiểm soát tốt đường huyết, chăm sóc vết thương đúng cách, kiểm tra bàn chân hằng ngày, duy trì chế độ dinh dưỡng hợp lý và tái khám định kỳ là những biện pháp quan trọng giúp thúc đẩy quá trình lành thương và phòng ngừa biến chứng nghiêm trọng.

Nguồn tham khảo nội dung: Biên soạn dựa trên các bài viết và khuyến cáo của Báo Sức khỏe & Đời sống (Bộ Y tế) về chăm sóc người bệnh đái tháo đường, hướng dẫn của Bộ Y tế Việt Nam và các khuyến nghị của Hiệp hội Đái tháo đường Hoa Kỳ.

CÔNG TY CỔ PHẦN TRANG THIẾT BỊ VẬT TƯ Y TẾ VNROYAL

• Địa chỉ: 666/46/35 Đường 3/2, Phường Diên , TP. Hồ Chí Minh.

• Hotline: 0867 666 963

• Email: info@vnroyal.com

• Website: vnroyal.com | multidex.vn

Fanpage: Multidex sản phẩm đặc trị vết thương hở

Shopee: Nhấn vào đây để đặt hàng!