Tiểu Đường Bị Hoại Tử Chân: Nguyên Nhân, Dấu Hiệu Và Phác Đồ Điều Trị Cứu Vãn Chi

Hoại tử (Gangrene) xảy ra khi một vùng mô trong cơ thể bị chết đi do không được cung cấp đủ máu hoặc do nhiễm trùng quá nặng. Đối với người bệnh tiểu đường, bàn chân là "vùng trũng" dễ phải hứng chịu biến chứng này nhất. Khi mô đã hoại tử, nó không thể sống lại được nữa. Mục tiêu điều trị lúc này là ngăn chặn phần mô chết lan rộng và bảo tồn tối đa phần chi còn khỏe mạnh.

1. 3 Nguyên nhân "cốt lõi" dẫn đến hoại tử bàn chân tiểu đường

Sự xuất hiện của hoại tử không phải là sự cố ngẫu nhiên, mà là hệ quả của một chuỗi tổn thương âm thầm do đường huyết cao gây ra:

1.1. Tắc nghẽn mạch máu ngoại biên (Thiếu máu cục bộ)

Đường huyết cao làm tổn thương nội mạc mạch máu, đẩy nhanh quá trình xơ vữa động mạch. Các mạch máu nhỏ dẫn xuống bàn chân bị thu hẹp hoặc tắc nghẽn hoàn toàn. Khi dòng máu mang oxy và dinh dưỡng bị "cắt đứt", các tế bào tại bàn chân sẽ chết dần chết mòn (hoại tử khô).

1.2. Tổn thương thần kinh ngoại biên (Mất cảm giác)

Đây là lý do khiến bệnh nhân thường đến viện rất trễ. Lượng đường cao làm hỏng lớp vỏ bọc dây thần kinh, khiến người bệnh mất cảm giác đau, nóng, lạnh ở bàn chân. Một vết dẫm phải đinh, vết rộp do đi giày chật có thể lở loét, ăn sâu vào tận xương mà người bệnh vẫn bước đi bình thường, không hề hay biết.

1.3. Nhiễm trùng bùng phát (Hoại tử ướt)

Khi hệ miễn dịch bị suy yếu do tiểu đường, một vết thương hở sẽ trở thành "bữa tiệc" cho vi khuẩn. Vi khuẩn sinh sôi, tiết ra độc tố tiêu diệt các mô xung quanh, tạo ra nhiều mủ và dịch hôi thối. Nếu kết hợp thêm tình trạng tắc mạch máu, vùng hoại tử sẽ lan rộng với tốc độ chóng mặt.

2. Các dấu hiệu nhận biết hoại tử chân đang diễn ra

Đừng đợi đến khi chân bốc mùi hôi thối mới đi khám. Hãy cảnh giác cao độ với các dấu hiệu "báo động đỏ" sau:

• Sự thay đổi màu sắc da: Vùng da quanh vết thương hoặc ở các ngón chân bắt đầu chuyển sang màu nhợt nhạt, tím tái, xám xịt và cuối cùng là đen kịt.

• Thay đổi nhiệt độ: Vùng bị hoại tử khô sờ vào sẽ thấy lạnh ngắt so với phần chân còn lại (do không có máu nuôi). Ngược lại, nếu bị nhiễm trùng (hoại tử ướt), vùng da xung quanh có thể sưng tấy và nóng ran.

• Đau nhức dữ dội hoặc mất cảm giác hoàn toàn: Bạn có thể bị đau nhức nhối ở chân (đặc biệt là về đêm), hoặc chân tê dại, không còn bất kỳ cảm giác nào.

• Dịch tiết và mùi: Vết thương chảy dịch mủ vàng/xanh, lẫn máu đen và bốc mùi hôi thối nồng nặc (mùi của mô chết bị vi khuẩn phân hủy).

3. Cách điều trị tiểu đường bị hoại tử chân: Phác đồ chuẩn y khoa

Khi đã xuất hiện mô đen hoại tử, việc tự bôi thuốc tại nhà là vô tác dụng và cực kỳ nguy hiểm. Bệnh nhân cần được can thiệp y tế khẩn cấp với phác đồ đa chuyên khoa:

3.1. Phẫu thuật cắt lọc mô hoại tử (Debridement)

Bác sĩ ngoại khoa sẽ tiến hành phẫu thuật cắt bỏ toàn bộ phần mô đen, phần thịt đã chết và làm sạch ổ mủ. Nguyên tắc là phải cắt cho đến khi lộ ra phần mô lành (chảy máu đỏ tươi). Đây là bước sống còn để loại bỏ "ổ chứa" vi khuẩn và ngăn chặn hoại tử lan lên trên. Trường hợp hoại tử quá nặng, bác sĩ buộc phải chỉ định đoạn chi (cắt ngón chân hoặc bàn chân) để cứu tính mạng bệnh nhân khỏi nhiễm trùng huyết.

3.2. Can thiệp phục hồi lưu thông máu

Nếu nguyên nhân chính là tắc nghẽn mạch máu, bác sĩ có thể thực hiện phẫu thuật nong mạch, đặt stent hoặc mổ bắc cầu động mạch để đưa dòng máu trở lại nuôi dưỡng bàn chân, giúp vết phẫu thuật sau khi cắt lọc có cơ hội lành lại.

3.3. Kiểm soát nhiễm trùng bằng kháng sinh liều cao

Bệnh nhân sẽ được truyền tĩnh mạch hoặc uống các loại kháng sinh phổ rộng để tiêu diệt vi khuẩn trong máu và tại ổ loét, ngăn chặn nhiễm trùng lây lan toàn thân.

3.4. Chăm sóc tại chỗ, kích thích mô hạt với Multidex

Sau khi phần hoại tử đã được cắt bỏ, vết thương sẽ để lại một hốc loét rất sâu. Để lấp đầy hốc loét này, việc chăm sóc tại chỗ là yếu tố quyết định:

• Làm sạch hằng ngày: Rửa vết thương bằng nước muối sinh lý (NaCl 0.9%).

• Nuôi dưỡng mô với Multidex: Thay vì dùng các chất sát khuẩn mạnh gây xót, bác sĩ thường khuyên dùng Multidex (dạng bột cho vết thương nhiều dịch, dạng gel cho vết thương khô).

  • Với thành phần Maltodextrin và Vitamin C, Multidex cung cấp năng lượng và dưỡng chất trực tiếp tại chỗ, thu hút đại thực bào đến dọn dẹp vi khuẩn còn sót lại.

  • Sản phẩm tạo màng sinh học bảo vệ và kích thích mạnh mẽ quá trình tăng sinh Collagen, giúp các tế bào hạt mới mọc lên nhanh chóng, từ từ lấp đầy hốc loét do phẫu thuật để lại.

3.5. Giảm áp lực tuyệt đối 

Bệnh nhân bắt buộc phải dùng nạng, xe lăn hoặc bột bó y khoa (TCC), không được để chân chạm đất cho đến khi vết thương lành hẳn để tránh làm dập nát mô non.

Lời kết: Hoại tử bàn chân là một ranh giới sinh tử đối với người bệnh tiểu đường. Tuy nhiên, nếu bạn phát hiện bệnh sớm, dũng cảm đối mặt và tuân thủ chặt chẽ phác đồ điều trị của bác sĩ, cơ hội giữ lại đôi chân là hoàn toàn có thể.

Nguồn: Tổng hợp

Bài viết chỉ mang tính chất tham khảo!

Fanpage: Multidex sản phẩm đặc trị vết thương hở

Shopee: Nhấn vào đây để đặt hàng!