HIỂU ĐÚNG QUY TẮC 2-5-30 ĐỂ CHỦ ĐỘNG PHÒNG NGỪA VIRUS EBOLA CHUẨN Y KHOA
Virus Ebola luôn được Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) xếp vào nhóm mầm bệnh cực kỳ nguy hiểm bởi tốc độ lây lan nhanh và tỷ lệ tử vong có thể lên tới 90%. Bệnh lây truyền trực tiếp từ người sang người qua các vết xước trên da hoặc niêm mạc tiếp xúc với dịch tiết cơ thể của người bệnh. Đứng trước nguy cơ dịch bệnh có thể bùng phát bất cứ lúc nào, "Quy tắc 2-5-30" đã được các chuyên gia y tế khuyến cáo như một tấm lá chắn vững chắc. Hãy cùng VnRoyal Medical giải mã quy tắc này để chủ động bảo vệ bản thân và gia đình.
1. Mức độ nguy hiểm của Virus Ebola
Khác với nhiều loại virus lây qua đường không khí, Ebola lây lan chủ yếu thông qua việc tiếp xúc trực tiếp với:
-
Dịch tiết cơ thể người bệnh: Máu, mồ hôi, nước bọt, chất nôn, nước tiểu hoặc tinh dịch.
-
Vật dụng nhiễm khuẩn: Quần áo, ga trải giường, kim tiêm, hoặc các thiết bị y tế đã tiếp xúc với dịch tiết của bệnh nhân.
-
Động vật hoang dã: Tiếp xúc hoặc tiêu thụ thịt động vật nhiễm bệnh (đặc biệt là dơi ăn quả, vượn, khỉ).
Do chưa có phương pháp điều trị đặc hiệu mang lại hiệu quả tuyệt đối trên diện rộng, việc chủ động phòng ngừa và kiểm soát nhiễm khuẩn là vũ khí duy nhất để sinh tồn.
2. Giải mã Quy tắc 2 - 5 - 30 trong phòng ngừa Ebola
Đây là bộ 3 nguyên tắc cơ bản nhưng mang lại hiệu quả bảo vệ toàn diện nhất, dễ dàng áp dụng tại nhà cũng như tại các cơ sở y tế:
Chữ số "2": Giữ khoảng cách an toàn ít nhất 2 mét
Mặc dù Ebola không lây qua đường hô hấp như virus cúm, nhưng việc duy trì khoảng cách tối thiểu 2 mét đối với người có biểu hiện nghi nhiễm (sốt cao đột ngột, nôn mửa, phát ban, chảy máu vô cớ) là nguyên tắc an toàn hàng đầu.
Khoảng cách này giúp bạn tránh khỏi nguy cơ bị bắn các giọt dịch tiết (như chất nôn hoặc máu) vào mắt, mũi, miệng hay những vết xước nhỏ trên da.
Chữ số "5": Tuân thủ 5 thời điểm rửa tay sinh mệnh
Bàn tay là "phương tiện" chuyên chở vi khuẩn và virus từ môi trường vào cơ thể. Việc rửa tay sát khuẩn cần được thực hiện nghiêm ngặt ở 5 thời điểm cốt lõi sau:
-
Trước khi ăn uống hoặc chế biến thực phẩm.
-
Trước và Sau khi tiếp xúc, chăm sóc người ốm (đặc biệt là người có triệu chứng sốt, nôn mửa).
-
Sau khi đi vệ sinh.
-
Sau khi ho, hắt hơi hoặc xì mũi.
-
Sau khi tiếp xúc với động vật, chất thải động vật hoặc các bề mặt có nguy cơ nhiễm bẩn cao (tay nắm cửa, nút thang máy, ga giường bệnh).
Chữ số "30": Rửa tay đúng kỹ thuật trong ít nhất 30 giây
Việc nhúng tay vào nước qua loa hoàn toàn vô tác dụng trước cấu trúc vỏ bọc của virus. Để tiêu diệt mầm bệnh Ebola bám trên da, bạn cần:
-
Rửa tay bằng xà phòng dưới vòi nước chảy hoặc sử dụng dung dịch sát khuẩn chứa ít nhất 60% cồn.
-
Chà xát kỹ mọi ngóc ngách: lòng bàn tay, mu bàn tay, kẽ ngón tay và dưới móng tay.
-
Thời gian chà xát phải kéo dài ít nhất 30 giây để hóa chất đủ thời gian phá vỡ lớp vỏ protein của virus.
3. Những lưu ý "Sống Còn" để tự bảo vệ bản thân và cộng đồng
Bên cạnh Quy tắc 2-5-30, bạn cần ghi nhớ các nguyên tắc do thám y tế sau để cắt đứt nguồn lây nhiễm chéo:
| Hoạt động | NÊN làm | KHÔNG NÊN làm |
| An toàn thực phẩm | Ăn chín, uống sôi. Rửa sạch thực phẩm trước khi chế biến. | Tuyệt đối không tiêu thụ hoặc tiếp xúc với thịt động vật hoang dã không rõ nguồn gốc. |
| Quản lý vết thương | Sử dụng băng gạc vô trùng che kín các vết xước, vết thương hở trên cơ thể. | Không để vết thương hở tiếp xúc với bề mặt môi trường bẩn. |
| Xử lý y tế | Đến ngay cơ sở y tế nếu có biểu hiện sốt cao, đau cơ, chảy máu sau khi trở về từ vùng dịch. | Không tự ý chăm sóc người nghi nhiễm Ebola tại nhà mà không có thiết bị bảo hộ y tế chuyên dụng (PPE). |

