Bàn chân tiểu đường bị loét: Nguyên nhân, dấu hiệu nguy hiểm và cách chăm sóc

Bàn chân tiểu đường bị loét là một biến chứng cần được phát hiện và xử trí sớm. Vết loét có thể bắt đầu từ một tổn thương rất nhỏ như vết xước, phồng rộp, chai chân hoặc vết thương do giày dép cọ xát. Tuy nhiên, do người bệnh tiểu đường có thể bị giảm cảm giác ở bàn chân và gặp vấn đề về tuần hoàn, tổn thương đôi khi không được nhận biết cho đến khi đã tiến triển.

Thông tin y khoa cập nhật năm 2026 tiếp tục nhấn mạnh việc phát hiện sớm tổn thương bàn chân, đánh giá thần kinh – mạch máu và xử trí đúng nguyên nhân là những yếu tố quan trọng trong bảo vệ bàn chân người bệnh.

Bàn chân tiểu đường bị loét là gì?

Loét bàn chân do tiểu đường là tình trạng xuất hiện tổn thương hở trên bàn chân ở người mắc đái tháo đường, thường liên quan đến sự kết hợp của nhiều yếu tố như:

• Tổn thương thần kinh ngoại biên.

• Giảm cảm giác bảo vệ ở bàn chân.

• Tuần hoàn máu đến chân bị ảnh hưởng.

• Áp lực hoặc ma sát kéo dài.

• Biến dạng bàn chân.

• Nhiễm trùng.

• Kiểm soát đường huyết chưa tốt.

Theo các hướng dẫn chuyên môn, bệnh lý bàn chân do tiểu đường cần được tiếp cận toàn diện thay vì chỉ tập trung vào việc làm sạch hoặc che phủ vết loét.

Vì sao người tiểu đường dễ bị loét bàn chân?

1. Giảm cảm giác do tổn thương thần kinh

Một trong những vấn đề đáng chú ý là người bệnh có thể giảm cảm giác đau, nóng, lạnh hoặc cảm giác chạm ở bàn chân.

Điều này khiến một vết xước, bóng nước hoặc điểm tì đè do giày dép có thể tồn tại mà người bệnh không nhận biết.

Nội dung cập nhật tháng 8/2026 cũng lưu ý rằng các tổn thương nhỏ như vết xước, phồng rộp, chai chân hoặc vết loét có thể bị bỏ sót ở người tiểu đường có giảm cảm giác.

2. Tuần hoàn máu kém

Bệnh động mạch ngoại biên có thể làm giảm tưới máu cho bàn chân. Khi đó, khả năng cung cấp oxy và dưỡng chất cho mô bị ảnh hưởng, đồng thời quá trình hồi phục tổn thương có thể gặp nhiều khó khăn hơn.

Vì vậy, khi người tiểu đường xuất hiện vết loét, đánh giá tình trạng tuần hoàn là một phần quan trọng trong quá trình chăm sóc.

3. Áp lực liên tục lên vùng loét

Bàn chân phải chịu trọng lượng cơ thể khi đứng và đi lại. Nếu người bệnh tiếp tục tạo áp lực lên vị trí đang loét, vết thương có thể khó cải thiện.

Các hướng dẫn về giảm tải áp lực cho loét bàn chân do tiểu đường xem đây là một thành phần quan trọng trong điều trị, đặc biệt đối với các vết loét liên quan đến áp lực ở lòng bàn chân.

4. Nhiễm trùng

Vết loét bàn chân tiểu đường có thể bị nhiễm trùng. Khi nhiễm trùng xuất hiện, cần đánh giá mức độ và xử trí phù hợp thay vì chỉ tự chăm sóc vết thương tại nhà.

Hướng dẫn IWGDF/IDSA hiện hành về nhiễm trùng bàn chân tiểu đường nhấn mạnh việc chẩn đoán và phân loại nhiễm trùng để lựa chọn cách điều trị phù hợp.

Dấu hiệu bàn chân tiểu đường bị loét cần chú ý

Người bệnh nên kiểm tra bàn chân thường xuyên và chú ý:

• Xuất hiện vết loét hoặc vùng da bị mất liên tục.

• Vết thương không có dấu hiệu cải thiện.

• Vết loét ngày càng rộng hoặc sâu.

• Da xung quanh đỏ, sưng hoặc nóng.

• Có dịch tiết bất thường.

• Xuất hiện mùi bất thường.

• Đau tăng hoặc thay đổi cảm giác.

• Bàn chân hoặc một vùng bàn chân sưng bất thường.

• Da thay đổi màu sắc.

• Xuất hiện sốt hoặc cảm giác mệt mỏi kèm theo tổn thương.

Không nên đánh giá mức độ nghiêm trọng chỉ dựa vào cảm giác đau. Người có biến chứng thần kinh có thể giảm cảm giác nên một vết loét đáng chú ý vẫn có thể ít đau hoặc không đau.

Bàn chân tiểu đường bị loét có nguy hiểm không?

Có thể nguy hiểm nếu không được đánh giá và chăm sóc đúng cách.

Mức độ nguy hiểm phụ thuộc vào nguyên nhân, độ sâu của vết loét, tình trạng tuần hoàn, nhiễm trùng, tổn thương thần kinh và các bệnh lý đi kèm.

Những trường hợp loét phức tạp có thể cần điều trị chuyên sâu. Bộ Y tế trong thông tin cập nhật năm 2026 cũng đề cập đến việc nâng cao hiệu quả xử trí các trường hợp loét bàn chân đái tháo đường phức tạp nhằm tăng cơ hội bảo tồn chi thể.

Vì vậy, không nên xem vết loét bàn chân tiểu đường giống như một vết trầy xước thông thường.

Bàn chân tiểu đường bị loét nên chăm sóc thế nào?

Bước 1: Đánh giá vết loét

Trước tiên cần xác định vị trí, kích thước, độ sâu và tình trạng da xung quanh.

Đồng thời cần xem xét các yếu tố có thể ảnh hưởng đến khả năng lành thương như:

• Cảm giác bàn chân.

• Tuần hoàn.

• Áp lực lên vùng loét.

• Dấu hiệu nhiễm trùng.

• Kiểm soát đường huyết.

Không nên chỉ tập trung vào việc bôi sản phẩm lên bề mặt vết thương mà bỏ qua những yếu tố này.

Bước 2: Làm sạch và bảo vệ vết thương

Vết loét cần được chăm sóc sạch sẽ và bảo vệ phù hợp với lượng dịch tiết cũng như tình trạng mô.

Tránh tự ý đắp lá, sử dụng các chất không rõ thành phần hoặc áp dụng các phương pháp có thể gây thêm tổn thương.

Bước 3: Giảm áp lực lên vùng loét

Đây là bước rất quan trọng.

Nếu vết loét nằm tại vùng chịu lực, việc tiếp tục đi lại hoặc đứng lâu tạo áp lực lên vết thương có thể cản trở quá trình hồi phục.

Phương pháp giảm tải cần được lựa chọn tùy vị trí và đặc điểm vết loét, tốt nhất dưới sự hướng dẫn của nhân viên y tế.

Bước 4: Kiểm soát các yếu tố ảnh hưởng đến lành thương

Chăm sóc vết loét cần kết hợp với:

• Kiểm soát đường huyết theo kế hoạch điều trị.

• Đánh giá tuần hoàn khi có yếu tố nguy cơ.

• Phòng ngừa áp lực và ma sát.

• Dinh dưỡng đầy đủ.

• Theo dõi tiến triển của vết thương.

Bước 5: Theo dõi thường xuyên

Không chỉ theo dõi cảm giác đau.

Nên quan sát sự thay đổi của:

• Kích thước vết loét.

• Độ sâu.

• Dịch tiết.

• Da xung quanh.

• Mùi.

• Mức độ sưng đỏ.

• Khả năng xuất hiện mô mới.

Nếu vết thương diễn tiến xấu hoặc xuất hiện dấu hiệu nhiễm trùng, cần được đánh giá y tế.

Có nên dùng Multidex cho bàn chân tiểu đường bị loét?

Multidex là dòng sản phẩm chăm sóc vết thương với dạng gel và bột, được sử dụng trong chăm sóc một số loại vết thương, bao gồm vết thương mạn tính và loét bàn chân do tiểu đường theo hướng dẫn sử dụng của sản phẩm.

Trong quá trình chăm sóc, việc lựa chọn sản phẩm cần dựa trên tình trạng cụ thể của vết thương, lượng dịch tiết và hướng dẫn chuyên môn.

Điều quan trọng là Multidex không thay thế việc giảm tải áp lực, kiểm soát đường huyết, đánh giá tuần hoàn hoặc điều trị nhiễm trùng khi có chỉ định.

Nếu vết loét có biểu hiện bất thường hoặc diễn tiến nhanh, người bệnh cần được nhân viên y tế đánh giá thay vì chỉ tiếp tục tự chăm sóc tại nhà.

Khi nào cần đi khám ngay?

Người bệnh tiểu đường có vết loét bàn chân nên tìm kiếm sự chăm sóc y tế sớm, đặc biệt khi:

• Vết loét mới xuất hiện và không có dấu hiệu cải thiện.

• Vết loét ngày càng rộng hoặc sâu.

• Vùng da xung quanh đỏ, sưng, nóng.

• Xuất hiện dịch tiết bất thường.

• Có mùi bất thường.

• Đau hoặc sưng tăng.

• Bàn chân thay đổi màu sắc rõ rệt.

• Có sốt hoặc mệt mỏi.

• Có dấu hiệu nhiễm trùng.

• Bàn chân lạnh hoặc có biểu hiện bất thường về tuần hoàn.

Với các trường hợp phức tạp, việc đánh giá sớm có ý nghĩa quan trọng trong lựa chọn phương pháp điều trị và bảo tồn bàn chân.

5 sai lầm cần tránh khi bàn chân tiểu đường bị loét

1. Nghĩ rằng vết loét nhỏ thì không nguy hiểm

Kích thước ban đầu không phải yếu tố duy nhất quyết định mức độ nguy cơ.

2. Tiếp tục đi lại tạo áp lực lên vết loét

Nếu vết loét nằm ở vùng chịu lực, cần chú ý đến vấn đề giảm tải.

3. Tự ý dùng kháng sinh

Không nên tự mua và sử dụng kháng sinh khi chưa được đánh giá tình trạng nhiễm trùng.

4. Đắp các nguyên liệu không rõ nguồn gốc

Các phương pháp chưa được kiểm chứng có thể gây kích ứng, làm tổn thương thêm hoặc khiến việc đánh giá vết thương khó khăn hơn.

5. Chỉ chăm sóc vết thương mà bỏ qua nguyên nhân

Nếu không giải quyết các yếu tố như áp lực, giảm cảm giác, tuần hoàn hoặc kiểm soát bệnh tiểu đường, vết loét có thể tiếp tục tái phát hoặc khó lành.

Phòng ngừa loét bàn chân ở người tiểu đường

Nếu chưa xuất hiện vết loét, người bệnh nên chủ động:

• Kiểm tra bàn chân mỗi ngày.

• Không đi chân đất.

• Chọn giày dép vừa chân, hạn chế cọ xát.

• Giữ bàn chân sạch và khô.

• Không sử dụng nước quá nóng.

• Không tự cắt chai chân bằng dụng cụ sắc.

• Chăm sóc móng chân cẩn thận.

• Phát hiện sớm phồng rộp, vết xước và nứt da.

• Kiểm soát đường huyết theo hướng dẫn.

• Kiểm tra bàn chân định kỳ nếu thuộc nhóm nguy cơ cao.

Các hướng dẫn quốc tế cũng nhấn mạnh giáo dục người bệnh về tự chăm sóc bàn chân, tránh đi chân trần và xử lý sớm các tổn thương tiền loét.

Câu hỏi thường gặp

Bàn chân tiểu đường bị loét có tự lành không?

Một số tổn thương có thể cải thiện, nhưng không nên chờ đợi vết loét tự lành mà không đánh giá nguyên nhân. Đặc biệt khi có giảm cảm giác, tuần hoàn kém hoặc dấu hiệu nhiễm trùng, cần được nhân viên y tế đánh giá.

Bàn chân tiểu đường bị loét có nên đi lại không?

Điều này phụ thuộc vị trí và đặc điểm vết loét. Nếu vết loét nằm ở vùng chịu lực, cần đặc biệt chú ý giảm tải theo hướng dẫn chuyên môn.

Vết loét không đau có đáng lo không?

Có. Giảm cảm giác do tổn thương thần kinh có thể khiến người bệnh không cảm nhận rõ tổn thương. Vì vậy, không đau không đồng nghĩa với vết loét an toàn.

Vì sao bàn chân tiểu đường dễ bị loét?

Các yếu tố thường gặp gồm tổn thương thần kinh, giảm cảm giác, tuần hoàn ngoại biên kém, áp lực và ma sát, biến dạng bàn chân và nhiễm trùng.

Bàn chân tiểu đường bị loét cần được quan tâm và đánh giá sớm. Vấn đề không chỉ nằm ở bản thân vết loét mà còn ở những yếu tố phía sau như tổn thương thần kinh, tuần hoàn, áp lực lên bàn chân và nhiễm trùng.

Chăm sóc đúng cần kết hợp đánh giá vết thương – làm sạch và bảo vệ – giảm tải áp lực – kiểm soát các yếu tố nguy cơ – theo dõi tiến triển.

Đặc biệt, người bệnh không nên tự xử lý kéo dài khi vết loét không cải thiện hoặc xuất hiện dấu hiệu bất thường.

CÔNG TY CỔ PHẦN TRANG THIẾT BỊ VẬT TƯ Y TẾ VNROYAL

• Địa chỉ: 666/46/35 Đường 3/2, Phường Diên , TP. Hồ Chí Minh.

• Hotline: 0867 666 963

• Email: info@vnroyal.com

• Website: vnroyal.com | multidex.vn

Nguồn: Tổng hợp

Bài viết chỉ mang tính chất tham khảo!

Fanpage: Multidex sản phẩm đặc trị vết thương hở

Shopee: Nhấn vào đây để đặt hàng!