Dấu Hiệu Nhận Biết Nhiễm Trùng Bàn Chân Tiểu Đường: Đừng Đợi Đến Khi Quá Muộn

Nhiễm trùng bàn chân ở người bệnh tiểu đường không diễn ra sau một đêm. Nó là kết quả của một vết xước, vết chai hay vết phồng rộp không được chăm sóc đúng cách, cộng hưởng với môi trường đường huyết cao khiến vi khuẩn sinh sôi bùng nổ. Việc nhận diện đúng và trúng các dấu hiệu báo động là "chìa khóa vàng" để giữ lại đôi chân.

1. Sự "im lặng" chết người: Tại sao nhiễm trùng tiểu đường thường không gây đau?

Ở một người bình thường, khi bị trầy xước và nhiễm trùng, cảm giác đau đớn sẽ xuất hiện ngay lập tức để cảnh báo cơ thể. Nhưng với người bệnh tiểu đường, lượng đường trong máu cao kéo dài đã phá hủy lớp vỏ bọc Myelin của dây thần kinh (đặc biệt là ở chi dưới).

Hệ lụy: Bạn bị mất hoàn toàn cảm giác đau, nóng và lạnh. Một chiếc gai nhọn đâm vào chân, hay một ổ mủ đang ăn sâu vào gót chân có thể không gây ra bất kỳ cảm giác đau nhức nào. Sự "im lặng" này khiến người bệnh chủ quan, tiếp tục đi lại tì đè lên vết thương cho đến khi nó chuyển sang hoại tử.

2. 5 Dấu hiệu "báo động đỏ" của nhiễm trùng bàn chân tiểu đường

Thay vì dựa vào cảm giác đau, bạn cần sử dụng thị giác và khứu giác để kiểm tra bàn chân mỗi ngày. Hãy lập tức đến cơ sở y tế nếu phát hiện một trong 5 dấu hiệu sau:

2.1. Da sưng tấy và đỏ ửng lan rộng

Vùng da xung quanh vết xước hoặc vết loét bỗng nhiên sưng phồng lên, căng bóng và chuyển sang màu đỏ rực rỡ. Đây là dấu hiệu của tình trạng viêm mô tế bào, cho thấy vi khuẩn đang bắt đầu lan rộng ra khỏi vị trí tổn thương ban đầu.

2.2. Da nóng ran bất thường

Hãy dùng mu bàn tay (không dùng lòng bàn tay) chạm nhẹ vào vùng da xung quanh vết thương và so sánh với vùng da ở chân bên kia. Nếu bạn cảm thấy vị trí đó nóng rực lên, đó là phản ứng của cơ thể đang huy động máu đến để chống lại ổ nhiễm trùng.

2.3. Tiết dịch mủ và có mùi hôi thối

Dịch mủ: Một vết thương đang lành sẽ chỉ rỉ một chút dịch trong suốt. Nhưng nếu vết loét tiết ra dịch mủ màu vàng đục, màu xanh lá cây hoặc rỉ máu đen liên tục, vi khuẩn đã xâm nhập rất sâu.
Mùi hôi: Khi vi khuẩn kỵ khí phân hủy các mô chết ở bàn chân, chúng sẽ giải phóng ra các loại khí có mùi hôi thối vô cùng nồng nặc và đặc trưng.

2.4. Vết thương xuất hiện mô đen (Hoại tử)

Khi vi khuẩn làm tắc nghẽn hoàn toàn các vi mạch máu xung quanh, vùng mô đó sẽ chết do thiếu oxy và dưỡng chất. Biểu hiện rõ nhất là sự xuất hiện của các mảng da/mô chuyển sang màu xám xịt hoặc đen kịt, khô cứng lại.

2.5. Các dấu hiệu cảnh báo toàn thân (Nhiễm trùng máu)

Khi vi khuẩn từ bàn chân đã phá vỡ hàng rào bảo vệ và tràn vào hệ tuần hoàn máu, cơ thể sẽ phát ra các tín hiệu cấp cứu:

Sốt cao, ớn lạnh, vã mồ hôi.
Nhịp tim đập nhanh, thở gấp.
Cơ thể lờ đờ, mệt mỏi lả đi.
Đường huyết tăng vọt đột ngột không rõ lý do (dù bạn vẫn uống thuốc và ăn kiêng đúng cách, vì nhiễm trùng làm tăng tình trạng kháng insulin).

3. Cần làm gì ngay khi phát hiện dấu hiệu nhiễm trùng?

Nếu bạn nhận thấy bất kỳ dấu hiệu nào ở trên, tuyệt đối không được tự ý rắc bột kháng sinh, đắp lá thuốc hay ngâm chân nước nóng. Hãy thực hiện ngay các bước sau:

Rửa sạch dịu nhẹ: Chỉ dùng nước muối sinh lý (NaCl 0.9%) dội nhẹ để làm trôi bớt mủ và bụi bẩn. Không dùng oxy già hay cồn vì sẽ làm chết phần thịt non mỏng manh.
Sơ cứu bảo vệ với Multidex: Để ngăn chặn ổ nhiễm trùng lan rộng trong lúc chờ đi khám, bạn có thể rắc một lớp Multidex dạng bột (nếu vết thương nhiều mủ) hoặc bôi Multidex dạng gel (nếu vết thương khô, đỏ). Multidex sẽ lập tức tạo một lớp màng sinh học, vừa hút dịch mủ, vừa phong tỏa không cho vi khuẩn từ môi trường bên ngoài xâm nhập thêm.
Băng nhẹ và giảm áp lực: Dùng gạc vô trùng che hờ lại, tuyệt đối không quấn chặt. Bắt buộc phải dùng nạng hoặc xe lăn, không được bước chân xuống đất.
Đến ngay bệnh viện: Liên hệ với bác sĩ chuyên khoa nội tiết hoặc ngoại khoa để được kê đơn kháng sinh đường uống/tiêm và cắt lọc mô hoại tử kịp thời.